خرید به شرط سالم بودن

س۱. حکم خرید به شرط چاقو چیست؟

ج. اشکال ندارد.

تطهیر بعد از حجامت

س۲. آیا بعد از حجامت باید بدن را برای نماز خواندن تطهیر کرد؟

ج. تا زمانی که آب برای محل حجامت ضرر دارد نماز خواندن با آن مانعی ندارد، اما اگر اطراف محل حجامت یا لباسش نجس شده است باید تطهیر نماید.

استفاده معتکف از زعفران در غذای خود

س۳. استفاده از زعفران و هل و گلاب در غذای معتکف چه حکمی دارد؟

ج. مانعی ندارد، برای معتکف بوییدن عطر و گیاهان خوش بو برای لذّت بردن ، حرام است.

 بیان عیب در واسطه گری ازدواج

س۴. در باره ی واسطه شدن در امر ازدواج, آیا شخصی که واسطه می شود می تواند عیب های آن فرد را به طرف مقابل نگوید؟

ج. در فرض سؤال، وظیفه ای برای گفتن عیب ندارد؛ ولی اگر از او سؤال شود، نمی تواند دروغ بگوید.

 تماس با نام معصومین علیهم السلام بر روی انگشتر

س۵. اگر نام معصومین علیهم السلام بر روی نگین انگشتر باشد، آیا لازم است با وضو روی آن دست بکشیم یا خیر؟

ج. برای لمس نام معصومین (علیهم السلام) بنا بر احتیاط واجب وضو لازم است.

 انفاق زن از پول خود

س۶. آیا زن جایز است بدون اذن شوهرش از پولی که شوهرش به او بخشیده یا از درآمد شغلی خودش انفاق مستحبی انجام دهد؟

ج. اشکال ندارد، و اجازه همسر شرط نیست.

 تشهد در حال تجافی

س۷. هنگامی که نماز گزار در نماز جماعت به حالت تجافی نشسته است باید تشهد را همراه امام جماعت بگوید یا باید سکوت کند تا تشهد امام جماعت به اتمام رسد؟

ج. خواندن تشهد واجب نیست هرچند مستحب است.

 مصرف صدقات در موارد دلخواه

س۸. آیا می شود مبلغی را که در صندوق صدقات می اندازیم به فقیری که می شناسیم بدهیم یا به ازای آن پول, اجناسی خرید و به آن شخص داد؟

ج. در صدقات مستحبی اگر صندوق متعلق به کمیته امداد و نهاد دیگری نباشد، بلکه صندوق شخصی باشد، مانعی ندارد.

 پوشیدن کفش و یا روسری رنگی

س۹. دختری جوان هستم می خواستم بپرسم پوشیدن کفش و یا روسری رنگی چه حکمی دارد؟

ج. حجاب و پوشش، باید به گونه ای باشد که علاوه بر این که تمامی بدن زن (بجز صورت و دستها تا مچ که استثناء شده) را بپوشاند، توجه نامحرم را هم جلب نکند   .

دریافت
حجم: 636 کیلوبایت و در قالب pdf

 حجاب زن در هنگام دعا

س۱۰. آیا زن هنگام دعا کردن باید حجاب داشته باشد؟ منظورم زیارات و أدعیه ایست که در آنها به معصومین (ع) سلام می فرستیم، مانند دعای عهد یا زیارت جامعه کبیره؟

ج. در موارد مذکور با فرض نبود نامحرم، حجاب واجب نیست.

 خواندن نماز های مستحبی به نیت نماز قضا

س۱۱. آیا می توان نماز های مستحبی را به نیت نماز قضا خواند، به عنوان مثال دو رکعت نماز شب را به نیت دو رکعت نماز صبح خواند؟

ج. در این صورت نماز قضا محسوب می شود، نه نافله ی شب.

 خمس پول اهدایی پدر به فرزند

س۱۲. محصل هستم و پدرم هر هفته مقداری پول به عنوان پول تو جیبی به من می دهند، و من آنها را در بانک پس انداز می کنم، آیا خمس باید بدهم ؟

ج. پولی که پدر به شما بخشیده است خمس ندارد ولی اگر سود داشته باشد و تا سر سال خمسی در امور زندگی مصرف نشود، سود آن متعلق خمس است.

 مجلس غیبت بزرگترها

س۱۳. وقتی بزرگ تر های جمع مثلاً مادر و خاله و ... غیبت می کنند، آیا من باید تذکر بدهم؟ چگونه؟

ج. اگر بدانید در مجلسی غیبت می شود حضور در آن مجلس جایز نیست و اگر در مجلسی کسی قصد غیبت کردن داشته باشد یا در حال غیبت کردن باشد، با وجود شرایط نهی از منکر، نهی زبانی واجب است و در هر صورت اگر غیبت مسلمانی را بشنوید باید ردّ غیبت* کنید.


*ردّ غیبت، یعنی نفی آن نسبتی که غیبت‌کننده به غیبت‌شونده می‌دهد؛ مثلاً وقتی گفته می‌‌شود: "فلانی مال ناحق خورده"، بگوییم: "از کجا معلوم، شاید معامله کرده یا شاید حلال بوده است." اگر هم به‌‌‌‌‌‌گونه‌‌ای است که نمی‌‌شود آن را توجیه کرد، مثلاً بگوید: "ممکن است تا کنون توبه و استغفار کرده باشد."


 

ورزش و تفریح در مسجد

س۱. گروهی جوان هستیم که در مسجد فعالیت فرهنگی و علمی برای نوجوانان محل داریم. گاهی در مسجد در کنار برنامه های علمی- تربیتی در همان مسجد، بازی و تفریح برای نوجوانان داریم. آیا بازی نوجوانان در مسجد اشکال شرعی دارد؟

ج. مسجد جای ورزش و تمرین ورزشی نیست؛ و از کارهایی که با شأن و منزلت مسجد منافات دارد، باید پرهیز شود.

 دعا نویسی

س۲. ایا نوشتن برخی ادعیه های مانند جوشن کبیر دعاهایی مانند دفع چشم زخم باطل السحر برای کارهای خیر مردم جایز است یا خیر؟

ج. اگر دعاها از ائمه اطهار(علیهم‌السلام) نقل و روایت شده باشند و یا مضامین آنها حق باشد، تبرّک جستن به آنها اشکال ندارد.

 افتتاح حساب سپرده های بانکی

س۳. باز کردن سپرده های بانکی با قصد رسیدن به سود چه حکمی دارد؟ و آیا در این زمینه فرقی بین بانک های خصوصی و دولتی وجود دارد؟

ج. اگر بانکها بر اساس قوانین مصوب مجلس شورای اسلامی و مورد تأیید شورای محترم نگهبان، عمل کنند، بی اشکال است؛ و نسبت به غیر بانکها هم اگر در قالب یکی از عقود صحیح شرعی باشد، اشکال ندارد.

 نگهداری پرنده و خروس در خانه

س۴. نگهداری خروس و پرنده هایی که آواز می خوانند در خانه با علم به این که ممکن است صدای آنها باعث اذیت همسایگان شود چه حکمی دارد، - با توجه به این که همسایگان اعتراضی ننموده اند-؟

ج. در فرض سؤال اشکال ندارد.

 خواندن نافله ی ظهر قبل از ظهر

س۵. آیا نافله ظهر را می‌شود قبل از وقت شرعی ظهر خواند؟

ج. وقت نافله ظهر بعد از وقت شرعی اذان ظهر است ولی اگر بداند که نمی تواند نافله ظهر را در وقتش بجا آورد بنا بر احتیاط واجب به قصد رجاء انجام دهد، بله در روز جمعه خواندن نافله های ظهر و عصر پیش از آن که ظهر شود اشکال ندارد.

 شکار غیرقانونی

س۶. حکم پرندگانی که قانوناً شکار آنها ممنوع هست چیست؟

ج. هر چند شکار غیرقانونی جایز نیست، ولی اگر با رعایت شرایط در توضیح المسائل، شکار انجام گرفته باشد خوردن آن اشکالی ندارد.

 شکار با تفنگ ساچمه ایی

س۷. حکم شکار کردن با تفنگ ساچمه ایی چیست؟

ج. به طور کلی جواز شکار کردن تابع قوانین و مقررات مربوطه می‌باشد و اگر منع قانونی در میان باشد جایز نمی‌باشد، و الاّ فی نفسه اشکال ندارد، و اگر شرایط شکار وجود داشته باشد حلال است؛ از جمله شرایط این است که گلوله تیز باشد به گونه‌ای‌که در بدن حیوان فرو رود، و آن را پاره کند، و اگر گلوله تیز نباشد، بلکه با فشار در بدن حیوان فرو رود، و حیوان را بکشد، یا به واسطه حرارتش بدن حیوان را بسوزاند، و در اثر سوزاندن، حیوان بمیرد، پاک و حلال بودنش اشکال دارد.

 سجده بر پشت دست

س۸. آیا در سجده نماز می شود در مواقع اضطراری به پشت دست سجده کرد؟

ج. اگر در بین نماز چیزی که بر آن سجده می کند گم شود و چیزی که سجده بر آن صحیح است در دسترس نداشته باشد، چنانچه وقت وسعت داشته باشد باید نماز را بشکند، و اگر وقت تنگ است اگر چیزی که سجده بر آن صحیح است ندارد، یا به واسطه ی سرما یا گرما و مانند اینها نمی تواند بر آن سجده کند، چنانچه لباس او از جنس کتان است یا چیزی که جنس پنبه و کتان دارد باید بر آن سجده کند و احتیاط آن است که تا سجده بر لباسی که از پنبه و کتان باشد ممکن است بر غیر آن یعنی غیر لباسی که از این جنس باشد سجده نکند. و اگر ندارد بنابر احتیاط واجب بر پشت دست خود سجده کند.

 رفت و آمد با خویشاوندان بی حجاب و اهل گناه

س۹. خانواده همسر بنده به موازین حجاب پایبند نیستند، در مهمانیها خانمها لباسهای بدن نما پوشیده و دایماً روسری از سرشان می افتد، و نامحرمها با هم دست می دهند. در مراسم عروسی هم به صورت مختلط و بدون حجاب می رقصند، تکلیف من و همسرم در رفت و آمد با این اقوام و حضور در این مجالس با توجه به این که چشم ما هم به نامحرمان بدون حجاب می افتد، و دایما ً گناه صورت می گیرد چیست؟ آیا قطع رحم جایز است؟

ج. اگر حضور در آن مجلس موجب ارتکاب گناه و یا تأیید آن باشد یا نهی از منکر متوقف بر خروج از آن مجلس یا شرکت نکردن در آن باشد، باید آن مجلس را ترک کرده و یا شرکت ننمایید و صله رحم متوقف بر مراوده و رفت و آمد نیست و با احوالپرسی و پیغام فرستادن از طریق تلفن یا نامه هم محقق می‌شود.

 آب آکواریومی که ماهی در آن مرده

س۱۰. آیا آب آکواریومی که ماهی در آن مرده باشد، پاک است یا نجس؟

ج. پاک است.

 نگاه به فیلم رقص

س۱۱. آیا نگاه کردن به فیلم رقص گناه دارد؟

ج. اگر حاوی تصاویر مستهجن بوده و یا نگاه به قصد لذت باشد و یا خوف مفسده و گناه در میان باشد، جایز نیست.

 رگهای سیاه در گوشت مرغ

س۱۲. در گوشت مرغ، رگ های سیاه نازکی وجود دارد که ظاهراً رگ های خونی بوده که سیاه شده است، آیا خوردن آنها جایز است ؟

ج. اشکال ندارد.

 دیدن مجسمه های برهنه

س۱۳. دیدن مجسمه های برهنه بدون قصد لذت چه حکمی دارد؟

ج. اگر مستلزم مفسده و ریبه باشد، جایز نیست.

موسیقی در کلاس هنر

س۱. من دانش آموز هستم، گاهی اوقات در کلاس هنر آهنگ گذاشته می شود و من نمی توانم کلاس را ترک کنم حکم چیست؟

ج. هر موسیقی که به نظر عرف لهوی و مُضلّ عن سبیل الله* باشد، حرام است و تشخیص آن موکول به نظر عرفی مکلّف است و اگر موسیقی این گونه نباشد به خودی خود اشکال ندارد.

بنابراین اگر موسیقی از نوع حرام باشد، با تحقق شرایط نهی از منکر، بر شما بیشتر از نهی زبانی از منکر واجب نیست، و در صورتی که مؤثر واقع نشود، واجب است که از گوش دادن به غنا و موسیقی حرام اجتناب کنید، و اگر به طور غیر ارادی صدای موسیقی حرام و غنا به گوش شما برسد، چیزی بر شما نیست.

*مضلّ عن سبیل الله یعنی به سبب ویژگی‌هایی که دارد انسان را از خداوند متعال و معنویات و فضائل اخلاقی دور کرده و به سمت بی‌بندوباری، بیهودگی و گناه سوق دهد.

رفت و آمد های خانوادگی با نامحرم

س۲. در رفت و آمد های خانوادگی، سخن گفتن با نامحرم و یا شوخی های به جا و معمولی در جمع خانوادگی که نامحرم هم حضور دارد چه حکمی دارد و تا چه حدَ مجاز هستیم؟

ج. با حفظ حریم ضوابط شرعی و مقررات اسلامی و پرهیز از هرگونه عمل و رفتاری که آمیخته به ریبه و یا موجب ترتب فتنه و فساد باشد، مانع ندارد.

قرائت اشتباه در نماز

س۳. بنده در تلفظ لغات در نماز‌خیلی دقت می کنم وسعی می کنم که درست تلفظ کنم.

چندی در نماز یومیه سوره کوثر را می خواندم و فکر می کردم عبارت «وانحر» با "ه‍" می باشد، برای همین آن را به صورت "ه‍" تلفظ می کردم. حکم نمازهای ‌گذشته ی من چیست؟

ج. نمازهایی را که با اعتقاد به صحت به صورت مذکور خوانده اید، صحیح است.

نماز در حدّ ترخّص

س۴. مسافری که به وطن خود می رود، وقتی به حدّ ترخّص برسد، نمازش چگونه است؟

ج. رسیدن به حدّ ترخّصِ وطن، برای تمام خواندن نماز، کافی است؛ ولی احتیاط در تأخیر تا ورود به شهر است.

س۵. مسافری که به جایی می رود که می خواهد ده روز در آنجا بماند، وقتی به حدّ ترخّص برسد، نمازش چگونه است؟

ج. رسیدن به حدّ ترخّص شهری که قصد ماندن ده روز را دارد، بنا بر احتیاط واجب موجب اتمام نیست. و احتیاط واجب در جمع بین قصر و اتمام و یا تأخیر در نماز تا ورود به شهر است.

وجود مانع در اعضای وضو

س۶. اگر بعد از گذشت مدتی از وضو، متوجه وجود مانع در اعضای وضو شوم، و ندانم این مانع از قبل بوده یا خیر، آیا دوبار وضو بگیرم، و نماز بخوانم؟

ج. اگر بعد از وضو چیزی که مانع از رسیدن آب است در اعضای وضو ببیند، و نداند موقع وضو بوده یا بعد پیدا شده، وضوی او صحیح است. ولی اگر بداند که ‌در وقت وضو ملتفت آن مانع نبوده، احتیاط واجب آن است که دوباره وضو بگیرد.

 

اجاره دادن آشپزخانه مسجد

س۷. توسط اهالی محل برای آشپزی مراسمات مسجد، آشپزخانه ای بنا گردیده که درسال معمولًا دهه ی اوّل محرّم در آن آشپزی می شود، و بقیه ی مدت سال، مکان مذکور خالی و بلااستفاده است، وهیچ گونه مدرکی دال برموقوفه بودن مکان مذکور نیست، سؤال این است که آیا هیئت امنا و اهل محل، می توانند مکان مذکور را به نفع مسجد اجاره بدهند؟ که هم کمکی برای مخارج مسجد باشد، وهم یک عدّه از اهل محل، مشغول به کار شوند؟ البته مشروط به این که در همان ایام دهه ی اول محرم، مکان مذکور راخالی کنند، و مراسم آشپزی در آن مکان، طبق معمول صورت بگیرد؟

ج. در فرض سؤال با اجازه ی متولّی شرعی، اشکال ندارد.

عبور از میقات بدون احرام

س۸. فردی که در سفر حج یا عمره اصلاً مُحرم نمی شود، ولی هنگام انجام اعمال طواف و سعی و تقصیر انجام می دهد، آیا وظیفه ای بر ذمه اش قرار می گیرد؟

ج. اگر بدون عذر این کار را انجام دهد مرتکب گناه شده است و در صورت امکان واجب است برگردد و از میقات محرم شود.

 تکلیف پسر به حج مادر

س۹. خانمی در زمان حیات به استطاعت رسیده، و فیش حج نیز خریداری نموده اند .پس از چندی ایشان فوت می نمایند. ورثه فیش را فروخته و مال را تقسیم می نمایند .

این خانم فرزند پسری دارند که ۳۰ ساله و دارای زندگی است،

۱) آیا بر پسر ایشان واجب است که به نیابت از مادر حج بروند و در ضمن این که پسر مرحومه مستطیع بوده یا نبوده باشند چه حکمی دارد ؟

۲) آیا می توان اجیر گرفت و شخصی غیر از پسر نائب شود ؟

ج . اگر خانم یادشده در اولین فرصت اقدام نموده و امکان تشرف برای وی بوجود نیامده، حج بر او واجب نیست و در غیر این صورت باید از اصل ترکه حج و لو میقاتی برای او انجام گردد.

حج مادر فی نفسه بر عهده پسر نمی باشد؛ و اگر خودش مستطیع باشد نمیتواند حج نیابی انجام دهد. و اجیر گرفتن در هر صورت صحیح است

 نیابت از چند نفر در حج

س۱۰. آیا من می توانم در یک سفر حج ، به جای افراد مختلف و به عنوان نایب آنان حج بجا آورم؟ و البته هزینه های متعارف را هم آنان متقبل می شوند ؟

ج. نیابت از چند نفر برای انجام حج واجب در یک سال صحیح نیست و در غیر واجب مانع ندارد.

 وام برای خرید فیش حج

س۱۱. گرفتن وام به قصد خرید فیش حج اشکال شرعی دارد یا خیر؟

ج. کسی که هزینه ی رفتن به حج را در اختیار ندارد، اما می تواند قرض بگیرد و سپس به سادگی قرض خود را ادا کند، واجب نیست که خود را با قرض گرفتن مستطیع کند، اما اگر بگیرد، حج بر او واجب می شود.

 وصیّت برای اهدای جسد، جهت تشریح

س۱۲. آیا با وجود امکان استفاده از جسد غیر مسلمان، جایز است برای تحقیقات و آموزش های علمی، جسد مسلمان را تشریح کنند؟

اگر مسلمانی وصیت کرده باشد که از جسد او برای تحقیقات و آموزش استفاده کنند، چه حکمی دارد؟

ج. جایز نیست؛ و وصیّت، مجوّز عمل غیر مشروع نمی شود.

 اثبات سیادت

س۱۳. شایع شده که خانواده و عشیره ی ما از سلاله ی سادات هستند، لکن دلیل قانع کننده ای نیافتم، از حیث این که این ماجرا بسیار مهم است، و در بسیاری از مسائل شرعی دخالت دارد، وظیفه ی ما در این مورد چیست؟

ج. اگر شخصی در منطقه خود معروف و مشهور به سیادت باشد، و سیادت او را کسی انکار نکند، برای اثبات سیادت کافی است؛ و تا زمانی که سیادت خود را با اطمینان یا با استناد به دلیل شرعی احراز نکرده اید، احکام و آثار شرعی سیادت بر شما مترتّب نمی شود.

 استفاده از وام دیگران

س۱۴. آیا کسی که نیاز مبرم به وام دارد، می تواند وام ازدواج شخص دیگری را در إزاء مبلغی پول از او دریافت کند، و اقساط آن وام را پرداخت نماید؟

ج. اگر بانک وام ازدواج را به یکی از زوجین بدهد، دریافت آن مبلغ از آن فرد، قرض گرفتن از او می باشد؛ و پرداخت مبلغی علاوه بر اصل وام، ربا و حرام است.

 قبول مسئولیت در حدّ توان

س۱۵. برای یک کار فرهنگی از سوی تشکّلی به من اعلام شده که حضورم لازم است، و شخص دیگری نیست. با توجّه به این که بنده علم به آن دارم که فرصت کافی ندارم، و از پس کار محوّل شده بر نمی‌آیم، وظیفه ی من چیست؟

ج. اگر توان انجام کار محوّله را ندارید، از پذیرش آن امتناع کنید. و اگر اجرت می گیرید، اجیر شدن درکاری که توان انجام آن را ندارید، مشروعیت ندارد.

 خمس قرض الحسنه ی مستأجر

س۱۶. آیا به مبلغی که صاحب خانه از مستأجر به عنوان قرض الحسنه (رهن) می‌گیرد، خمس تعلّق می گیرد؟

ج. مبلغ مذکور خمس ندارد.

 کپی کتاب

س۱۷. دانشجو هستم، و طبق روال باید کتاب هایی برای دروس تهیه کنم .اگر به جای خرید کتاب از کتاب های دوستان کپی بگیرم(یعنی کپی از مطالب کتاب تهیه کنم برای امتحانات) و از روی این کپی درس بخوانم، آیا این کپی جایزاست؟

ج. به طور کلی از استفاده و خرید و فروش و کپی‌برداری، بنابر احتیاط خودداری کنید، مگر این که بدانید صاحبان آن، اجازه داده‌اند؛ و در صورت کپی برداری بدون اذن، بنابر احتیاط لازم است، رضایت آنان جلب شود

نماز در حدّ ترخّص

س۱. مسافری که به وطن خود می رود، وقتی به حدّ ترخّص برسد، نمازش چگونه است؟

ج. رسیدن به حدّ ترخّصِ وطن، برای تمام خواندن نماز، کافی است؛ ولی احتیاط در تأخیر تا ورود به شهر است.

س۲. مسافری که به جایی می رود که می خواهد ده روز در آنجا بماند، وقتی به حدّ ترخّص برسد، نمازش چگونه است؟

ج. رسیدن به حدّ ترخّص شهری که قصد ماندن ده روز را دارد، بنا بر احتیاط واجب موجب اتمام نیست. و احتیاط واجب در جمع بین قصر و اتمام و یا تأخیر در نماز تا ورود به شهر است.

قرائت نماز بدون صوت

س۳. برای قرائت در نماز اگر الفاظ گفته شود، اما صوت آن شنیده نشود، نماز اشکال دارد؟

ج. تکبیر و حمد و سوره و ذکر و دعا را باید طوری بخواند که خودش بشنود، و اگر به واسطه سنگینی یا کری گوش یا سر و صدای زیاد نمی شنود، باید طوری بگوید که اگر مانعی نباشد بشنود.

قرائت اشتباه در نماز

س۴. بنده در تلفظ لغات در نماز‌خیلی دقت می کنم وسعی می کنم که درست تلفظ کنم.

چندی در نماز یومیه سوره کوثر را می خواندم و فکر می کردم عبارت «وانحر» با "ه‍" می باشد، برای همین آن را به صورت "ه‍" تلفظ می کردم. حکم نمازهای ‌گذشته ی من چیست؟

ج. نمازهایی را که با اعتقاد به صحت به صورت مذکور خوانده اید، صحیح است.

شروع مسافت شرعی

س۵. آیا حساب مسافت شرعی ، از حدّ ترخص است ؟

ج. مسافت شرعی از انتهای شهر مبدأ محاسبه می شود، نه از حدّ ترخص.

ترک روزه به خاطر ضعف جسمی

س۶. من دختری هستم که از نظر جسمی تقریباً در تمام سال های زندگی ضعیف بوده ام و از سن ۹ سالگی که باید روزه می گرفتم به دلایل مختلف از جمله سهل انگاری و ضعف و درس و بهم ریختن عادت ماهیانه نتوانسته ام کامل روزه هایم را بگیرم. در طول ماه های بعد رمضان نیز به دلیل مدرسه رفتن و ضعف و کوتاهی و... نتوانسته ام چندان جبران کنم. الان حدود ۱۶۱ عدد روزه از سال های پیش قضا دارم. وظیفه چیست؟ همچنان ضعف شدید جسمی ام که در دو سه سال اخیر تشدید شده اجازه روزه گرفتن بیش از دو سه روزه در ماه شاید هم کمتر را نمی دهد؟

ج. ترک روزه به مجرّد بعضی از عذرها جایز نیست، بنابراین اگر افطار عمدی روزه ماه مبارک رمضان به مجرد احتمال عدم وجوب روزه بر شما باشد، در فرض سؤال علاوه بر قضا، کفّاره هم بر شما واجب است. اما اگر افطار به علت ترس از ضرر باشد و ترس هم منشأ عقلایی داشته باشد، و یا این که تحمل روزه برای شما همراه با مشقت زیاد بوده و وقتی که به حرج و مشقت می‌رسیدید افطار مینمودید افطار برای شما جایز بوده و کفّاره واجب نیست، ولی قضا بر شما واجب است و چنانچه تأخیر قضا تا رمضان آینده بدون عذر شرعی بوده، برای هر روزه، کفاره تأخیر یعنی یک مدّ طعام (تقریباً ۷۵۰ گرم گندم یا نان و مانند آن) بپردازید.

ترک روزه برای اطاعت از دستور والدین

س۷. امسال کنکور دارم. و با توجه به این که ماه رمضان دقیقاً قبل از کنکور است مطالعه در حالت روزه بسیار سخت است.چون پارسال هم این شرایط رو تحمل کردم و روزه گرفتم و در کنکور رتبه خوب نیاوردم. خانواده ام مرا مجبور کرده اند که امسال نباید روزه بگیری و باید درس بخوانی! وظیفه من چیست؟ آیا از فرمان اجباری پدر و مادر اطاعت کنم یا خلاف فرمان عمل کنم؟

ج. صرف آنچه ذکر شده مجوز ترک روزه نبوده و اطاعت از پدر و مادر در ترک واجب، جایز نیست.

ترک روزه برای امتحان و کنکور

س۸. آیا ترک روزه به جهت اهمیت و سرنوشت ساز بودن امتحانات نهایی و سراسری، و یا کنکور، و بجا آوردن قضای آنها در فرصت بعدی، جایز است؟

ج. صرف امتحان یا کنکور و امثال آن، مجوّز ترک روزه نیست؛ و در صورت ترک روزه علاوه بر قضا، کفاره ی افطار عمد هم دارد. البته می توانید تا قبل از اذان ظهر حدّ اقل به مقدار مسافت شرعی سفر، و در آن سفر افطار کنید، و بعد از ماه رمضان، قضای روزه را بگیرید.

 اشتباه سهوی درقرائت دعا و قرآن در حال روزه

س۹. اگر کسی در هنگامی که روزه است بعضی دعاهایی که از طرف معصومین علیهم السلام وارد شده و یا قرآن را، به دلیل کم سوادی یا فراموشی یا ناتوانی در یادگیری، غلط بخواند با این که می داند درست نمی خواند، آیا روزه اش باطل می شود؟

ج. خیر، آنچه ذکر شده ضرری به صحت روزه نمی رساند.

بیماری کلیه در حال روزه

س۱۰. بنده به بیماری سنگ کلیه دچار هستم. در مراجعه به پزشک، نوشیدن بسیار مایعات را تجویز نمودند. در ماه مبارک رمضان امسال چه وظیفه ای دارم؟

ج. اگر جلوگیری از بیماری کلیه مستلزم نوشیدن آب یا سایر مایعات در طول روز باشد، روزه گرفتن بر شما واجب نیست؛ و اگر مریضی شما تا ماه رمضان سال بعد ادامه داشته باشد، روزه‌ها قضا ندارد؛ ولکن باید برای هر روزه یک مدّ طعام (تقریباً ۷۵۰ گرم گندم یا نان و مانند آن) به فقیر بدهید.

روزه در حال جنابت

س۱۱. اگر کسی مدتی با جنابت روزه گرفته باشد، و نمی‌دانسته که باید غسل کند، آیا روزه های او صحیح است؟

ج. در صورتی که جاهل به جنابت خود بوده واصلاً نمی فهمیده جنابت چیست و جنب شدن عمدی در شب ماه رمضان بوده و نه در روز آن، روزه ها صحیح است ولی اگر جنابت را می دانسته و جاهل به وجوب غسل بوده باید قضای روزه ها را به جا آورد و اگر غافل از حکم مسأله بوده، کفاره ندارد.

عدم پرداخت فطریه

س۱۲. همسرم در سال گذشته فطریه ی ماه رمضان را به علت نداشتن پول پرداخت نکرد. تکلیف شرعی چیست؟

ج. اگر فقیر بوده، تکلیفی ندارد؛ و در غیر این صورت، احتیاط واجب آن است که بدون این که نیت ادا و قضا کند فطره را بپردازد.

 

شک در وجوب پرداخت کفاره

س۱۳. اگر کسی شک کند کفاره ای به عهده اش است یا خیر، چه وظیفه ای دارد؟

ج. اگر حکم شرعی را نمی داند باید سؤال کند، اما اگر حکم را می داند، در فرض سؤال تکلیفی ندارد.

عرفی بودن نان خور در زکات فطره

س۱۴. مصداق نان خور در زکات فطره، امر عرفی است، یعنی چه ؟

ج. یعنی عرفاً تحت تکفّل او باشد، به طوری که هزینه خوراک و خرجی او را بپردازد.

قضای نماز و روزه ی والدین توسط دختر به جای فرزند بزرگتر

س۱۵. اگر پسر بزرگ به هردلیلی نماز و روزه ی قضای پدر یا مادر را انجام ندهد، و دختر با رضایت خودش بجا بیاورد، یا از مال خودش اجیر بگیرد ، آیا از گردن پسر ساقط می شود؟ و دیگر گناهی برگردن او نیست؟

ج. در فرض مسأله نماز و روزه از گردن پسر ساقط می شود؛ و چیزی بر عهده ی او نیست.

زکات فطره برای جنین

س۱۶. آیا طفلی که در شکم مادر است و هنوز به دنیا نیامده، باید برایش زکات فطره بدهند؟

ج. خیر لازم نیست.

روزه ی زن شیرده

س۱۷. همسرم فرزندمان که ۴۰ روزه می باشد را شیر می دهد، نسبت به روزه در ماه مبارک رمضان چه وظیفه ای دارد ؟

ج. اگر به دلیل کم یا خشک شدن شیر بر اثر روزه، خوف ضرر بر طفل داشته باشد، و شخص دیگری نیست که بچه را شیر بدهد، روزهایی از ماه مبارک که خوف ضرر است روزه را افطار کند، وبرای هر روز باید یک مدّ طعام (تقریباً ۷۵۰ گرم گندم یا نان یا جو یا برنج یا آرد) به فقیر بدهد، و قضای روزه را هم بعداً به جا آورد؛ و اگر قضای روزه را بدون عذر تا ماه رمضان بعد انجام ندهد، کفاره ی تأخیر (یک مدّ طعام برای هر روزه) واجب می شود.

جنابتِ عمدی در شب ماه رمضان با عدم امکان غسل

س۱۹. کسی که آب در اختیار ندارد، و یا به دلیل عذرهای دیگر غیر از تنگی وقت نمی‌ تواند غسل جنابت بکند، آیا جایز است عمداً خود را در شب‌های ماه مبارک رمضان از طریق حلال جنب کند؟

ج. اگر وظیفه او تیمّم باشد، و بعد از این‌که خود را جنب کرده، وقت کافی برای تیمّم داشته باشد، این کار برای وی جایز است.

تیمّم در تنگی وقت با ترک عمدی غسل

س۲۰. کسی که پیش از اذان صبح، با حالت احتلام از خواب بیدار می‌ شود، آیا می‌ تواند تا نزدیک اذان، غسل نکند و تیمّم کند؟

ج. اگر غسل را به تأخیر اندازد تا جایی که وقت تنگ شود، گناه کرده است. در این صورت باید پیش از اذان صبح، تیمّم کند، و روزه او صحیح است.

خوابیدن شخص جنب تا اذان صبح

س۲۱. اگر مکلّف در شب ماه رمضان قبل از اذان صبح بیدار شود، و ببیند که محتلم شده است، و دوباره پیش از اذان صبح به امید این ‌که برای غسل کردن بیدار می‌ شود بخوابد، و تا بعد از طلوع آفتاب در خواب بماند، و غسل خود را تا اذان ظهر به تأخیر بیندازد، و بعد از اذان ظهر غسل کرده و نماز ظهر و عصر بخواند، روزه آن روز او چه حکمی‌ دارد؟

ج. در فرض سؤال که خوابِ اوّل است، روزه‌اش صحیح می باشد، ولی اگر دوباره خوابید و تا صبح بیدار نشد، باید قضای آن روز را به ‌جا آورد.

فرا رسیدن وقت اذان، در حین غسل واجب

س۲۲. اگر فرد جنب نزدیک اذان صبح از خواب بیدار شده و اقدام به غسل نماید، اما قبل از اتمام غسل اذان گفته شود، روزه ی او چه حکمی‌ پیدا می‌‌نماید؟

ج. اگر با علم یا گمان به این که وقت برای غسل دارد، شروع به غسل کرده، کفایت می‌‌کند، و روزه‌اش صحیح است، مگر این که روزه ی قضا بگیرد، که در این صورت اگر قبل از طلوع فجرغسلش تمام نشود، روزه ی او صحیح نیست.

ترک غسل و باقی ‌ماندن بر جنابت از روی خجالت

س۲۳. ما در منطقه سردسیری زندگی می‌ کنیم که نه حمام دارد و نه مکانی برای استحمام، وقتی در ماه مبارک رمضان به حالت جنابت از خواب بیدار می‌ شویم، با توجه به این‌ که غسل کردن جوانان در نیمه شب در برابر مردم با آب مشک یا حوض، عیب شمرده می‌ شود، و آب هم در آن وقت سرد است، تکلیف ما برای روزه ی فردا چیست؟

آیا تیمّم جایز است؟

در صورتی که غسل نکند، افطار کردن روزه ی آن روز چه حکمی‌ دارد؟

ج. مجرّد مشقّت یا عیب شمرده شدن اغتسال جوانان در نیمه ی شب، عذر شرعی محسوب نمی‌ شود، بلکه مادامی‌ که غسل، حرجی و موجب ضرر برای مکلّف نشود، غسل کردن به هر صورتی که امکان دارد واجب است، و در صورت حرج یا ضرر باید قبل از طلوع فجر تیمّم کند، و با تیمّم بدل از غسل جنابت، پیش از طلوع فجر، روزه‌ اش صحیح است، و اگر تیمّم نکند، روزه‌ اش باطل است.

کیفیت نماز نافله در شرائط مختلف

س۱. آیا در نماز نافله در حال سواره و راه رفتن و نیز در حال استقرار و اختیار می‌توان رکوع و سجود را با ایماء و اشاره انجام داد و رو به قبله بودن را مراعات ننمود؟

ج. در حال سواره و راه‌رفتن لازم نیست قبله رعایت شود و رکوع و سجود با اشاره کافی می‌باشد. و اما در حال استقرار در مکانی باید هم قبله را مراعات کند و هم رکوع و سجود را به نحو صحیح انجام دهد ولی مانع ندارد نافله را در حال اختیار هم نشسته بخواند.

کوتاهی در فراگیری احکام

س۲. آیا کسی که در آموختن احکام دینیِ مورد نیاز خود کوتاهی می کند، گناهکار است؟

ج. اگر نیاموختن احکام به ترک واجب یا ارتکاب حرام بیانجامد، گناهکار است.

شنیدن آیه سجده‌دار در نماز

س۳. اگر در نماز آیه سجده را بشنود حکم چیست؟

ج. اگر در بین نماز آیه‌ی سجده را بشنود، نمازش صحیح است و باید پس از شنیدن آیه‌‌ی سجده، بجای سجده کردن، اشاره به سجده کند.

مالکیت آثار در فضای مجازی

س۴. آیا کپی کردن کارهای گرافیکی یا دانلود فیلم، کلیپ و آهنگ با ذکر منبع در فضای مجازی اشکال شرعی دارد؟

ج. اگر قرائن و شواهد یا متعارفی وجود دارد که در این گونه امور استفاده برای عموم آزاد است، اشکال ندارد؛ و إلاّ استفاده، خرید و فروش و کپی برداری بنابر احتیاط واجب جایز نیست.

تطهیر مبل یا صندلی

س۵. اگر فرش یا مبل منزل که آب در آن نفوذ می کند با مدفوع بچه نجس شود چگونه باید آن را تطهیر کنیم؟

ج. بعد از برطرف نمودن عین نجاست به یکی از دو طریق می‌توان تطهیر نمود:

۱ـ آب قلیل را روی محل نجس بریزد سپس آب غساله را با فشار دادن خارج کند.

۲ـ آب لوله را (که متصل به کر است) به محل نجس وصل کند به‌ گونه‌ای که همه آن محل را فرا بگیرد و بنا بر احتیاط واجب باید هنگام اتصال آب با دست کشیدن و مانند آن غساله از جای خود حرکت کند.

ارتباط با نامحرم در فضای مجازی

س۶. آیا صحبت یا شوخی با نامحرم به شکل صوتی، تصویری یا نوشتاری و نیز فالو یا لایک کردن جنس مخالف در فضای مجازی حرام است؟

ج. به طور کلی ارتباط با نامحرم که مستلزم مفسده بوده و یا خوف وقوع در حرام در میان باشد، جایز نیست.

تطهیر موکت

س۷. کیفیت تطهیر موکت چسبیده به زمین چگونه است؟

ج. بعد از زوال عین نجاست آب لوله را به جای نجس وصل کند به‌گونه‌ای که همه آن محل را فرا گیرد. و بنا بر احتیاط واجب با جابجا شدن آب در حین اتصال به کر هرچند با فشار آب و یا دست کشیدن، پاک می‌شود.

هدیه ارباب رجوع

س۸. چنانچه فردی از باب تشکر و قدردانی از کارمند، هدیه ای به او اهداء کند، حکمش چیست؟ هرچند آن کارمند بدون هیچ گونه چشم داشتی، کاری را انجام داده باشد؟

ج. هدیه در محیط کار و از جانب ارباب رجوع، یکی از خطرناک ترین چیزها است و هر چه بیشتر از آن اجتناب کنید، به صرفه دنیا و آخرت شما، خواهد بود. فقط در یک صورت، دریافت آن جایز است و آن، این است که هدیه دهنده، با اصرار زیاد و با امتناع مأمور از قبول، بالآخره به نحوی آن را اهداء کند. آنهم بعد از انجام کار و بدون مذاکره و حتّی توقّع قبلی.

حضور کودکان در مسجد

س۹. آیا بردن بچه های کوچک به مسجد کراهت دارد؟

ج. راه دادن بچه به مسجد اگر به گونه ای باشد که موجب مزاحمت برای نمازگزاران باشد یا احتمال دهند مسجد را نجس کند مکروه است و در غیر این دو صورت اگر باعث علاقه مندی آنان به مسجد و نماز شود مستحسن و نیکو است.

عدم تخلیه ملک پس از پایان اجاره

س۱۰. اگر کسی ملکی را اجاره کرد و پس از مدت تعیین شده تخلیه نکرد، چه حکمی دارد؟

ج. بدون اجازه مالک، بعد از مدّت اجاره، حکم غصب را دارد.

منع پزشک غیر امین

س۱۱. بعضی از پزشکان که به مسائل شرعی ملتزم نیستند، بیماران را از روزه گرفتن به دلیل ضرر داشتن منع می‌ کنند، آیا گفته این پزشکان حجت است یا خیر؟

ج. تشخیص خود مکلف ملاک است. در صورتی که مکلف احتمال عقلایی بدهد و بترسد که روزه برای او ضرر داشته باشد روزه بر او واجب نیست. البته ترس از ضرر گاهی از گفته متخصص امین و گاهی از تجربه بیمارهای مشابه یا تجربه خود انسان حاصل می شود.

ترمیم یا کشیدن دندان فرد روزه‌دار

س۱۲. آیا کارهای دندانپزشکی از قبیل کشیدن دندان، عصب کشی، بی‌حسی، پر کردن، روزه را باطل می‌‌کند؟

ج. اگر چیزی وارد حلق نشود، روزه صحیح است.

روزه زن باردار و شیرده با ترس از ضرر

س۱۳. زنی در دو سال متوالی در ماه مبارک رمضان حامله بوده و قدرت روزه گرفتن در آن ایام را نداشته است، ولی در حال حاضر توانایی روزه گرفتن را دارد، حکم او چیست؟ آیا کفّاره جمع بر او واجب است یا فقط قضای آن را باید به‌جا آورد؟ تأخیر او در قضای روزه چه حکمی دارد؟

ج. اگر بر اثر عذر شرعی روزه ماه رمضان را نگرفته، فقط قضا بر او واجب است، و درصورتی که عذر او در خوردن روزه خوف از ضرر روزه بر جنین یا کودکش بوده، باید علاوه بر قضا، برای هر روز یک مدّ طعام به عنوان فدیه بپردازد، و اگر قضا را بعد از ماه رمضان تا ماه رمضان سال بعد، بدون عذر شرعی به تأخیر انداخته، فدیه دیگری هم بر او واجب است یعنی باید برای هر روز یک مدّ طعام به فقیر بدهد.و در صورتی که عذر او خوف ضرر برای خودش بوده، حکم سایر موارد خوف ضرر را دارد که در صورت استمرار این خوف تا ماه رمضان سال بعد، قضا از وی ساقط است و فقط فدیه (یک مد طعام) بر او واجب است.


أمر به معروف و نهی از منکر

س. بعضی اوقات که داخل ماشین نشستیم یا داخل خانه، آهنگ های حرامی پخش می شود؛ آیا می توانیم در آنجا حضور داشته باشیم ولی گوش ندهیم، یا حتماً باید امر به معروف و نهی از منکر کنیم؟

ج. با تحقّق شرایط نهی از منکر، بر شما نهی زبانی از منکر واجب است؛ و به علاوه حضور در مجلس غنا و موسیقی لهوی مناسب با مجالس لهو و گناه در صورتی که منجر به گوش ‌دادن یا تأیید آن شود جایز نیست، ولی اگر مجبور به حضور در آن مکان هستید، واجب است که از گوش‌دادن به غنا و موسیقی حرام اجتناب کنید و اگر به‌ طور غیر ارادی صدای موسیقی حرام و غنا به گوش شما برسد، وظیفه ای ندارید.

سرمایه گذاری در بانک

س. گذاشتن پول در بانک های جمهوری اسلامی به منظور گرفتن سود بانکی چه حکمی دارد؟

ج. عملیات بانکی که بانکها بر اساس قوانین مصوّب مجلس شورای اسلامی و مورد تأیید شورای محترم نگهبان انجام می دهند، بی اشکال است.

مانع در وضو

س. آیا جای چسب زخم برای وضو اشکالی دارد؟

ج. اگر مانع رسیدن آب به اعضای وضو باشد، باید برطرف شود.

خمس

س. من کار کردم، ولی هنوز دستمزدم را نگرفتم. الان سال خمسی من رسیده، اگر بعد از سال خمسی ام پولم را دریافت کنم، آیا باید خمسش را بپردازم یا نه؟

ج. اگر قبل از سال خمسی، بدون مشقت امکان دریافت آن بوده، خمس دارد، و در غیر این صورت جزو درآمد سال جدید می‌باشد؛ و چنانچه تا سر سال خمسی صرف در مؤونه شود، مشمول خمس نمی شود.

معاشرت و معامله با بهایی

س. حکم معاشرت و معامله با شخص بهایی چیست؟

ج. از هر گونه معاشرت و معامله با این فرقه ضالّه و مضلّه باید اجتناب نمایید.

 حدّ ترخّص

س. مسافری که به وطن خود می رود، وقتی به حدّ ترخص برسد، نمازش چگونه است ؟

ج. رسیدن به حدّ ترخّص وطن، برای تمام خواندن نماز کافی است، ولی احتیاط استحبابی در تأخیر تا ورود به شهر است و یا جمع بین شکسته و تمام مابین حدّ ترخّص و وطن.

س. مسافری که به غیر وطن به جایی می رود که می خواهد ده روز در آنجا بماند، وقتی به حدّ ترخص برسد، نمازش چگونه است ؟

ج. رسیدن به حدّ ترخّص شهری که قصد ماندن ده روز را دارد، بنا بر احتیاط واجب، موجب اتمام نیست، و احتیاط واجب در جمع بین قصر و اتمام و یا تأخیر در نماز تا ورود به شهر است. رسیدن به حدّ ترخّص شهری که قصد ماندن ده روز را دارد، بنابر احتیاط واجب، موجب اتمام نیست و احتیاط واجب در جمع بین قصر و اتمام و یا تأخیر در نماز تا ورود به شهر است.

مسافت شرعی

س. تکلیف نماز کسی که به مکانی سفر می کند که آن مکان از یک مسیر، کمتر از حدّ شرعی و از مسیر دیگر، حدّ شرعی است، چه می باشد ؟

ج. اگر از مسیری سفر کند که به مقدار مسافت شرعی است، حکم مسافر را دارد.

فیلترشکن

س. حکم استفاده از فیلترشکن چیست؟

ج. به ‌طور کلی، استفاده از فیلترشکن و مانند آن، تابع قوانین و مقررات نظام جمهوری اسلامی می‌باشد.

غنا و موسیقی

س. حکم گوش دادن به خواننده زن، چیست ؟

ج. اگر صدای زن به صورت غنا باشد و یا گوش دادن به صدای او به قصد لذت و ریبه باشد و یا مفسده ای بر آن مترتب گردد، جایز نیست.

بازی نرد

س. حکم بازی تخته نرد اگر به عنوان سرگرمی باشد، چیست؟

ج. اگر نرد عرفاً از آلات قمار محسوب شود، بازی با آن مطلقاً حتی بدون شرط بندی حرام است.

ماهواره

س. در مورد استفاده و خرید و فروش ماهواره کمی توضیح دهید ؟

ج. به طور کلی استفاده ی حرام از ماهواره مطلقاً جایز نیست؛ و استفاده حلال هم تابع قوانین و مقررات نظام جمهوری اسلامی است. و همچنین خرید و فروش جهت استفاده ی حلال، تابع قوانین و مقررات است.

ورود معذور شرعی به حرم

س. بنده به امید خدا عازم سفر عتبات هستم، اما متأسفانه چند روزی از سفر را عذر شرعی دارم. سؤالم این است که وظیفه بنده برای زیارت چیست؟ چه چیزهایی و نیز ورود به چه جاهایی برای من اشکال دارد؟ آیا می توانم داخل حرم بروم؟

ج. بنابر احتیاط واجب در حرم حضرات معصومین (علیهم السلام) یعنی زیر گنبد و اطراف ضریح مطهر، نمی‌توانید توقف نمایید؛ ولی توقف در رواق‌ها و قسمت‌های متّصل به حرم اگر مسجد نباشد، مانعی ندارد.

فالگیری

س.

الف.آیا فالگیری برای خود ما یا دیگران اشکال دارد؟

ب. آیا می توانیم شرعاً برای گرفتن فال به دیگران مراجعه کنیم؟

ج. آیا درآمد، از این راه حلال است؟

ج. فالگیری شرعاً اعتباری ندارد؛ و کسب درآمد از این طریق جایز نیست.